20:I[817158,["/_next/static/immutable/chunks/3zlxnut_1-a4f.js","/_next/static/immutable/chunks/2xl513ed6g9yb.js","/_next/static/immutable/chunks/27e7gv0pu9t-6.js","/_next/static/immutable/chunks/2cgkg8zq8zix6.js"],"default"] 21:T186a,

READING PASSAGE 2

You should spend about 20 minutes on Questions 14–26, which are based on Reading Passage 2 below.

The Return of Monkey Life

Rain-forest trees growing anew on Central American farmland are helping scientists find ways for monkey and agriculture to benefit one another.

A Hacienda La Pacifica, a remote working cattle ranch in Guanacaste Province of northern Costa Rica, has for decades been home to a community of mantled howler monkeys. Other native primates—white-faced capuchin monkeys and spider monkeys-were once common in this area too, but vanished after the Pan-American Highway was built nearby in the 1950s and most of the surrounding land was cleared for cattle-raising. At Hacienda La Pacifica, however, an enlightened ranch owner chose to leave some strips of native trees growing. He used these as windbreaks to protect both cattle and their food crops from dry-season winds. In the process, the farmer unwittingly founded a unique laboratory for the study of monkeys.

B Ken Glander, a primatologist from Duke University in the USA, is studying La Pacifica's monkeys in an effort to understand the relationship between howlers and regenerating forests at the edges of grazing lands. Studying such disturbed woodlands is increasingly important because throughout much of the New World Tropics, these are the only forests left. In the 18th century, tropical dry forests once covered most of Central America, but by the 1980s less than two percent remained undisturbed, and less than one percent was protected.

C Howlers persist at La Pacifica, Glander explains, because they are leaf-eaters. They eat fruit when it is available but, unlike capuchin and spider monkeys, do not depend on large areas of fruiting trees. Glander is particularly interested in howlers' ability to thrive on leaves loaded with toxins—poisonous substances designed to protect the plants. For leaf-eaters, long-term exposure to a specific plant toxin can increase their ability to neutralise the poisonous substances and absorb the leaf nutrients. Watching generations of howlers at La Pacifica has shown Glander that the monkeys keep their systems primed by sampling a variety of plants and then focusing on a small number of the most nutritious food items. The leaves that grow in regenerating forests, like those at La Pacifica, are actually more howler-friendly than those produced by the centuries-old trees that survive farther south. In younger forests, trees put most of their limited energy into growing wood, leaves and fruit, so they produce much lower levels of toxin than do well-established, old-growth trees.

D The value of maturing forests to primates is also a subject of study at Santa Rosa National Park, about 35 miles northwest of La Pacifica. Large areas of Santa Rosa's forests had at one time been burnt to make space for cattle ranching and coffee farming, thereby devastating local monkey habitat. But in 1971 the government protected the area by designating it a national park, and species of indigenous trees which had been absent for decades began to invade the abandoned pastures. Capuchins were the first to begin using the reborn forests, followed by howlers. Eventually, even spider monkeys, fruit-eaters that need large areas of continuous forest, returned. In the first 28 years following protection of the area, the capuchin population doubled, while the number of howlers increased seven-fold.

E Some of the same traits that allow howlers to survive at La Pacifica also explain their population boom in Santa Rosa. Howler reproduction is faster than that of other native monkey species. They give birth for the first time at about 3.5 years of age, compared with seven years for capuchins, and eight or more for spider monkeys. Also, while a female spider monkey will have a baby about once every four years, well-fed howlers can produce an infant every two years. Another factor is diet. Howlers are very adaptable feeders and need only a comparatively small home range. Spider monkeys, on the other hand, need to occupy a huge home range. Also crucial is the fact that the leaves howlers eat hold plenty of water, so the monkeys can survive away from open streams and water-holes. This ability gives them a real advantage over capuchin and spider monkeys, which have suffered during the long, ongoing drought in the area.

F Alejandro Estrada, an ecologist at Estación de Biología Los Tuxtlas in Veracruz, Mexico, has been studying the ecology of a group of howler monkeys that thrive in a habitat totally altered by humans: a cacao plantation in Tabasco State, Mexico. Cacao plants need shade to grow, so 40 years ago the owners of Cholula Cacao Farm planted figs, monkey-pod and other tall trees to form a protective canopy over their crop. The howlers moved in about 25 years ago after nearby forests were cut. This strange habitat seems to support about as many monkeys as would a same-sized patch of wild forest. The howlers eat the leaves and fruit of the shade trees, leaving the valuable cacao pods alone.

G Estrada believes the monkeys bring under-appreciated benefits to such plantations, dispersing the seeds of fruits such as fig and other shade trees, and fertilising the soil. Spider monkeys also forage for fruit here, though they need nearby areas of forest to survive in the long term. He hopes that farmers will begin to see the advantages of associating with wild monkeys, which could include potential ecotourism projects. 'Conservation is usually viewed as a conflict between farming practices and the need to preserve nature,' Estrada says. ‘We're moving away from that vision and beginning to consider ways in which commercial activities may become a tool for the conservation of primates in human-modified landscapes.'

22:Tce5,

Questions 14–17

Reading Passage 2 has seven paragraphs, A–G.

Which paragraph contains the following information?

Write the correct letter, A–G, in boxes 14–17 on your answer sheet.

NB You may use any letter more than once.

	A	B	C	D	E	F	G
14 a reason why newer forests provide howlers with better feeding opportunities than older forests
15 a reference to a change in farmers' attitudes towards wildlife
16 a description of the means by which howlers select the best available diet for themselves
17 figures relating to the reduction of natural wildlife habitat over a period of time

23:T53d,

Questions 18–21

Complete the summary below.

Choose ONE WORD ONLY from the passage for each answer.

Why do howlers have an advantage over other Central American monkeys?

Howler monkeys have a more rapid rate of 18 than either capuchin or spider monkeys. Unlike the other local monkey species, howlers can survive without eating 19 and so can live inside a relatively small habitat area. Their diet is more flexible, and they are able to tolerate leaves with high levels of 20 . Howlers can also survive periods of 21 better than the other monkey species can.

24:Tdfc,17:["$","$L20",null,{"exam":{"id":"p2-high-145","title":"The return of monkey life","titleVi":"Đàn khỉ trở về","part":"P2","frequency":"high","questionCount":13,"kinds":["Ghép thông tin","Điền tóm tắt","Ghép đặc điểm"],"hasExplanation":true,"questionOrder":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7","q8","q9","q10","q11","q12","q13"],"displayMap":{"q1":"14","q2":"15","q3":"16","q4":"17","q5":"18","q6":"19","q7":"20","q8":"21","q9":"22","q10":"23","q11":"24","q12":"25","q13":"26"},"answerKey":{"q1":"C","q2":"G","q3":"C","q4":"B","q5":"reproduction","q6":"fruit","q7":"toxins","q8":"drought","q9":"B","q10":"A","q11":"C","q12":"B","q13":"A"},"questionIntroHtml":"","passageHtml":"$21","groups":[{"id":"group-1","kind":"table_completion","questionIds":["q1","q2","q3","q4"],"leadHtml":"","html":"$22","allowOptionReuse":false},{"id":"group-2","kind":"summary_completion","questionIds":["q5","q6","q7","q8"],"leadHtml":"","html":"$23","allowOptionReuse":false},{"id":"group-3","kind":"single_choice","questionIds":["q9","q10","q11","q12","q13"],"leadHtml":"","html":"$24","allowOptionReuse":false}],"explanations":{"passageNotes":[{"label":"Paragraph A","text":"Hacienda La Pacifica ở tỉnh Guanacaste, miền bắc Costa Rica, nhiều thập kỷ nay là nơi sinh sống của khỉ. Khỉ mặt trắng capuchin và khỉ nhện từng phổ biến ở đây, nhưng sau khi đường cao tốc Liên Mỹ được xây vào thập niên 1950, phần lớn đất đai xung quanh bị phát quang để chăn nuôi bò, hai loài khỉ này cũng biến mất theo. Còn chủ trang trại khá có tầm nhìn xa, đã giữ lại một phần cây bản địa làm đai chắn gió, ngẫu nhiên tạo nên nơi đặc biệt cho nghiên cứu về khỉ."},{"label":"Paragraph B","text":"Nhà linh trưởng học Ken Glander của Đại học Duke (Mỹ) nghiên cứu khỉ ở trang trại này nhằm hiểu mối quan hệ giữa khỉ hú và khu rừng tái sinh ở rìa trang trại. Nghiên cứu những khu rừng bị xáo trộn như vậy ngày càng quan trọng — ở phần lớn vùng Tân nhiệt đới, loại rừng này đã trở thành thảm thực vật duy nhất còn lại. Thế kỷ 18, rừng khô nhiệt đới từng phủ phần lớn Trung Mỹ, nhưng đến thập niên 1980, rừng chưa bị xáo trộn chưa tới 2%, rừng được bảo vệ chưa tới 1%."},{"label":"Paragraph C","text":"Glander giải thích, khỉ hú sống sót được ở Hacienda La Pacifica vì chúng ăn lá cây (có quả thì cũng ăn quả), không như khỉ capuchin và khỉ nhện phụ thuộc vào những vạt cây ăn quả lớn. Glander đặc biệt quan tâm đến khả năng của khỉ hú ăn lá có độc — thực vật tạo độc tố để tự bảo vệ, còn động vật ăn lá tiếp xúc lâu dài với một loại độc tố nào đó thì khả năng giải độc và hấp thụ dinh dưỡng sẽ tăng. Quan sát quần thể khỉ hú ở Hacienda La Pacifica thấy chúng thử nhiều loại thực vật, cuối cùng tập trung vào một số ít loại giàu dinh dưỡng, duy trì khả năng giải độc của cơ thể. Ngoài ra, lá cây ở rừng tái sinh của trang trại phù hợp với khỉ hú hơn rừng già ở phía nam — cây rừng non dùng năng lượng hạn chế cho sinh trưởng, hàm lượng độc tố thấp hơn nhiều rừng trưởng thành."},{"label":"Paragraph D","text":"Giá trị của rừng tái sinh đối với linh trưởng cũng là chủ đề nghiên cứu ở Vườn quốc gia Santa Rosa, cách Hacienda La Pacifica 35 dặm về phía tây bắc. Vườn này từng bị đốt rừng vì chăn nuôi bò và trồng cà phê, phá hủy nghiêm trọng môi trường sống của khỉ; năm 1971 chính phủ lập nó thành vườn quốc gia, những cây bản địa biến mất hàng chục năm bắt đầu mọc lại trên các đồng cỏ bỏ hoang. Khỉ hú vào rừng tái sinh đầu tiên, sau đó là khỉ capuchin, cuối cùng ngay cả khỉ nhện ăn quả cần rừng liền mảng lớn cũng quay lại. Trong 28 năm được bảo vệ, số lượng khỉ capuchin tăng gấp đôi, số lượng khỉ hú tăng 7 lần."},{"label":"Paragraph E","text":"Đặc tính giúp khỉ hú sống sót ở Hacienda La Pacifica cũng giải thích sự tăng vọt về số lượng của chúng ở Santa Rosa: khỉ hú sinh sản nhanh (lần đầu sinh con khoảng 3,5 tuổi, khỉ capuchin cần 7 tuổi, khỉ nhện cần hơn 8 tuổi), khi đủ dinh dưỡng thì hai năm đẻ một lần (khỉ nhện bốn năm một lần); khả năng thích nghi về thức ăn mạnh, phạm vi môi trường sống nhỏ; lá chứa nhiều nước nên không cần phụ thuộc suối, trong hạn hán kéo dài có lợi thế hơn các loài khỉ khác."},{"label":"Paragraph F","text":"Nhà sinh thái học Alejandro Estrada của Trạm sinh học Los Tuxtlas ở bang Veracruz (Mexico) đã nghiên cứu khỉ hú ở các đồn điền ca cao tại bang Tabasco (Mexico) — 40 năm trước chủ đồn điền trồng các cây cao như cây sung để che bóng cho ca cao, 25 năm trước sau khi rừng xung quanh bị chặt, khỉ hú di cư đến. Số lượng khỉ trong môi trường này tương đương rừng hoang dã cùng diện tích, và khỉ hú chỉ ăn lá và quả của cây che bóng, không phá hỏng quả ca cao quý giá."},{"label":"Paragraph G","text":"Estrada cho rằng khỉ mang lại cho đồn điền những lợi ích chưa được coi trọng (phát tán hạt, làm màu mỡ đất), khỉ nhện cũng kiếm ăn ở đây (cần rừng xung quanh tồn tại lâu dài). Ông hy vọng nông dân nhận ra lợi thế của việc chung sống với khỉ hoang dã (như du lịch sinh thái) và chỉ ra: “Bảo tồn không còn bị coi là mâu thuẫn giữa nông nghiệp và thiên nhiên, mà là khám phá cách hoạt động thương mại trở thành công cụ bảo tồn linh trưởng trong cảnh quan do con người cải tạo.”"}],"questionExplanations":[{"sectionTitle":"Lời giải từng câu","items":[{"questionNumber":14,"text":"(1) Câu 14: a reason why newer forests provide howlers with better feeding opportunities than older forests (lý do rừng mới cho khỉ hú cơ hội kiếm ăn tốt hơn rừng già)\nĐáp án: C\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “In younger forests, trees put most of their limited energy into growing wood, leaves and fruit, so they produce much lower levels of toxin than do well-established, old-growth trees”, nêu rõ “rừng non có hàm lượng độc tố thấp”, khớp với đề bài, nên đáp án là C."},{"questionNumber":15,"text":"(2) Câu 15: a reference to a change in farmers’ attitudes towards wildlife (nhắc đến sự thay đổi thái độ của nông dân đối với động vật hoang dã)\nĐáp án: G\nGiải thích: Định vị ở Paragraph G: “Conservation is usually viewed as a conflict... We’re moving away from that vision and beginning to consider ways in which commercial activities may become a tool for the conservation of primates”, nêu rõ sự chuyển đổi thái độ “từ xung đột sang hợp tác”, khớp với đề bài, nên đáp án là G."},{"questionNumber":16,"text":"(3) Câu 16: a description of the means by which howlers select the best available diet for themselves (mô tả cách khỉ hú chọn chế độ ăn tốt nhất cho mình)\nĐáp án: C\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “the monkeys keep their systems primed by sampling a variety of plants and then focusing on a small number of the most nutritious food items”, nêu rõ “thử nhiều loại thực vật rồi tập trung vào loại giàu dinh dưỡng”, khớp với đề bài, nên đáp án là C."},{"questionNumber":17,"text":"(4) Câu 17: figures relating to the reduction of natural wildlife habitat over a period of time (số liệu về sự suy giảm môi trường sống tự nhiên của động vật hoang dã trong một giai đoạn)\nĐáp án: B\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: “in the 18th century, tropical dry forests once covered most of Central America, but by the 1980s less than two percent remained undisturbed, and less than one percent was protected”, nêu rõ số liệu độ che phủ rừng “thế kỷ 18 → thập niên 1980”, khớp với đề bài, nên đáp án là B."},{"questionNumber":18,"text":"(1) Câu 18: Howler monkeys have a more rapid rate of \\___\\___ than either capuchin or spider monkeys.\nDịch đề: Tốc độ _\\___\\__ của khỉ hú nhanh hơn khỉ capuchin và khỉ nhện.\nĐáp án: reproduction (sinh sản)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph E: “Howler reproduction is faster than that of other native monkey species”, nêu rõ “sinh sản nhanh”, nên đáp án là “reproduction”."},{"questionNumber":19,"text":"(2) Câu 19: Unlike the other local monkey species, howlers can survive without eating \\___\\___ and so can live inside a relatively small habitat area.\nDịch đề: Khác các loài khỉ bản địa khác, khỉ hú không cần ăn _\\___\\__ vẫn sống được, nên phạm vi môi trường sống tương đối nhỏ.\nĐáp án: fruit (quả)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “they eat fruit when it is available but, unlike capuchin and spider monkeys, do not depend on large areas of fruiting trees”, nêu rõ “không phụ thuộc vào quả”, nên đáp án là “fruit”."},{"questionNumber":20,"text":"(3) Câu 20: Their diet is more flexible, and they are able to tolerate leaves with high levels of \\___\\___.\nDịch đề: Chế độ ăn của chúng linh hoạt hơn, có thể chịu được lá chứa nồng độ _\\___\\__ cao.\nĐáp án: toxins (độc tố)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “howlers’ ability to thrive on leaves loaded with toxins”, nêu rõ “chịu được độc tố”, nên đáp án là “toxins”."},{"questionNumber":21,"text":"(4) Câu 21: Howlers can also survive periods of \\___\\___ better than the other monkey species can.\nDịch đề: Khả năng sống sót của khỉ hú trong thời kỳ _\\___\\__ cũng tốt hơn các loài khỉ khác.\nĐáp án: drought (hạn hán)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph E: “this ability gives them a real advantage over capuchin and spider monkeys, which have suffered during the long, ongoing drought in the area”, nêu rõ “dễ sống sót hơn trong hạn hán”, nên đáp án là “drought”."},{"questionNumber":22,"text":"(1) Câu 22: It has seen the return of native tree species. (Nơi đã chứng kiến sự quay trở lại của các loài cây bản địa.)\nĐáp án: B (Santa Rosa National Park — Vườn quốc gia Santa Rosa)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: “species of indigenous trees which had been absent for decades began to invade the abandoned pastures”, nêu rõ cây bản địa ở Santa Rosa mọc trở lại, nên chọn B."},{"questionNumber":23,"text":"(2) Câu 23: It supports only one species of native monkey. (Nơi chỉ nuôi dưỡng một loài khỉ bản địa.)\nĐáp án: A (Hacienda La Pacifica)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph A: “has for decades been home to a community of mantled howler monkeys. Other native primates... vanished”, nêu rõ trang trại chỉ còn khỉ hú, nên chọn A."},{"questionNumber":24,"text":"(3) Câu 24: Its monkey population helps the agriculture of the area. (Quần thể khỉ ở đây có ích cho nông nghiệp của khu vực.)\nĐáp án: C (Cholula Cacao Farm — Nông trại ca cao Cholula)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph G: “the monkeys bring under-appreciated benefits to such plantations, dispersing the seeds... and fertilising the soil”, nêu rõ khỉ ở nông trại ca cao phát tán hạt, làm màu mỡ đất, nên chọn C."},{"questionNumber":25,"text":"(4) Câu 25: It is home to populations of all three local monkey species. (Nơi là nhà của quần thể cả ba loài khỉ địa phương.)\nĐáp án: B (Santa Rosa National Park — Vườn quốc gia Santa Rosa)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: “Capuchins were the first... followed by howlers. Eventually, even spider monkeys... returned”, nêu rõ cả ba loài khỉ đều quay lại Santa Rosa, nên chọn B."},{"questionNumber":26,"text":"(5) Câu 26: Its landscape was altered by the construction of a transport link. (Cảnh quan bị thay đổi do xây dựng một tuyến giao thông.)\nĐáp án: A (Hacienda La Pacifica)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph A: “vanished after the Pan-American Highway was built nearby in the 1950s and most of the surrounding land was cleared for cattle-raising”, nêu rõ khu vực quanh trang trại bị thay đổi địa mạo do xây đường, nên chọn A."}]}]}}}]

READING PASSAGE 2

The Return of Monkey Life

Rain-forest trees growing anew on Central American farmland are helping scientists find ways for monkey and agriculture to benefit one another.

Questions 14–17

Questions 18–21

Why do howlers have an advantage over other Central American monkeys?

Questions 22–26