Kinh tế và ruộng đất
Từ nông nghiệp lúa nước đến công cuộc Đổi mới
- 1Văn Lang – Âu LạcTK VII – II TCN
- Trồng lúa nước là chính
- Có công cụ bằng đồng, sắt
- Làm gốm, dệt vải, đúc đồng
- Trao đổi sản vật giữa các vùng
- 2Thời Bắc thuộc179 TCN – 938
- Phải cống nạp sản vật quý
- Thuế nặng, bị chiếm ruộng đất
- Kĩ thuật sắt, cày bừa tiến bộ
- Nghề thủ công vẫn giữ truyền thống
- 3Nhà Lý1009 – 1225
- Ruộng công của làng xã là chủ yếu
- Vua làm lễ cày ruộng tịch điền
- Chú ý đắp đê, trị thuỷ
- Thăng Long là trung tâm buôn bán
- 4Nhà Trần1226 – 1400
- Điền trang, thái ấp của quý tộc
- Đặt Hà đê sứ, Khuyến nông sứ
- Đắp đê Đỉnh Nhĩ
- Thủ công nghiệp, buôn bán phát đạt
- 5Nhà Hồ1400 – 1407
- Hạn chế ruộng đất, nô tì của quý tộc
- Phát hành tiền giấy
- Đo đạc, đăng kí ruộng đất
- Nhằm tăng nguồn thu cho nhà nước
- 6Nhà Hậu Lê sơ1428 – 1527
- Phép quân điền (1477)
- Khuyến khích khai hoang, phục hồi nông nghiệp
- Nhà nước kiểm soát ruộng đất, dân số
- Ruộng tư của quan lại, địa chủ tăng dần
- 7Lê – Trịnh – NguyễnTK XVI – XVIII
- Ruộng đất tập trung vào địa chủ
- Đàng Trong khai hoang mạnh vùng Nam Bộ
- Phố Hiến, Hội An phát triển
- Thương nhân nước ngoài đến buôn bán
- 8Nhà Nguyễn1802 – 1884
- Đạc điền, lập địa bạ (1836)
- Khuyến khích khai hoang, lập doanh điền
- Hạn chế ngoại thương
- Nông dân vẫn nghèo, nhiều cuộc nổi dậy
- 9Thời thuộc Pháp1897 – 1945
- Khai thác thuộc địa lần một (1897 – 1914)
- Khai thác lần hai (1919 – 1929)
- Lập đồn điền, khai mỏ, mở nhà máy
- Kinh tế lệ thuộc, nông dân bần cùng
- 10Từ 1945 đến Đổi mới1945 – nay
- Giảm tô, chia ruộng cho dân cày
- 1953 cải cách ruộng đất
- 1986 Đổi mới, nhiều thành phần kinh tế
- Khoán 10 (1988) đưa Việt Nam thành nước xuất khẩu gạo
Tổng kết
- Nông nghiệp lúa nước là nền tảng; ruộng đất là vấn đề trung tâm của mọi thời kì.
- Quý tộc, địa chủ ngày càng chiếm nhiều ruộng đất, nhà nước phải hạn chế (Hồ Quý Ly, Lê Thánh Tông).
- Thời thuộc Pháp kinh tế bị lệ thuộc; Đổi mới 1986 mở ra thời kì phát triển mới.
Suy nghĩ
- Vì sao Hồ Quý Ly hạn điền, hạn nô?
- Phép quân điền có tác dụng gì?
- Vì sao Khoán 10 giúp nông nghiệp phát triển?