Tổ chức nhà nước qua các thời
Từ nhà nước sơ khai đến bộ máy tập quyền, rồi chính quyền dân chủ cộng hoà
- 1Văn Lang – Âu LạcTK VII TCN – 179 TCN
- Vua đứng đầu, có lạc hầu, lạc tướng
- Cả nước chia thành các bộ
- Nhà nước còn sơ khai
- Dựa vào cộng đồng làng xóm
- 2Bắc thuộc179 TCN – 938
- Chia thành quận, huyện (Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam)
- Đặt Giao Châu, rồi An Nam đô hộ phủ (679)
- Chính sách đồng hoá, bóc lột nặng nề
- Quan lại người Hán cai trị đến cấp huyện
- 3Ngô – Đinh – Tiền Lê939 – 1009
- Ngô Quyền xưng vương, Đinh Tiên Hoàng xưng đế
- Bộ máy ban đầu còn đơn giản
- Tiền Lê chia nước thành 10 đạo
- Có quan văn, quan võ, nhà sư tham chính
- 4Nhà Lý1009 – 1225
- Quân chủ trung ương tập quyền
- Chia nước thành 24 lộ
- Ban hành Hình thư (1042)
- Chính sách ngụ binh ư nông
- 5Nhà Trần1226 – 1400
- Vua nhường ngôi, làm Thái thượng hoàng
- Đặt các chức Hà đê sứ, Khuyến nông sứ
- Có bộ máy từ trung ương đến làng xã
- Quân đội mạnh, nhiều vương hầu chỉ huy
- 6Nhà Hồ1400 – 1407
- Hồ Quý Ly hạn chế quyền thế của quý tộc Trần
- Tăng quyền lực cho nhà nước
- Xây thành Tây Đô
- Cải cách quan chế, nhưng thiếu ủng hộ
- 7Nhà Hậu Lê sơ1428 – 1527
- Lê Thánh Tông bỏ chức tể tướng
- Sáu bộ trực thuộc vua
- Chia nước thành 13 đạo thừa tuyên
- Ban hành Luật Hồng Đức
- 8Đàng Ngoài – Đàng TrongTK XVI – XVIII
- Vua Lê, chúa Trịnh ở Đàng Ngoài
- Chúa Nguyễn lập chính quyền riêng ở Đàng Trong
- Chia cắt kéo dài, giới tuyến sông Gianh
- Chính quyền suy yếu cuối TK XVIII
- 9Nhà Nguyễn1802 – 1884
- Quân chủ chuyên chế cao độ
- Minh Mạng chia 30 tỉnh (1831 – 1832)
- Lập Cơ mật viện (1834)
- Tập trung quyền hành trong tay hoàng đế
- 10Việt Nam Dân chủ Cộng hoà1945 – 1976
- Tuyên ngôn Độc lập ngày 2 – 9 – 1945
- Tổng tuyển cử 6 – 1 – 1946, Quốc hội khoá I
- Hiến pháp năm 1946
- Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu
Tổng kết
- Từ nhà nước sơ khai, bộ máy tiến tới trung ương tập quyền, mạnh nhất thời Lê Thánh Tông và Minh Mạng.
- Mô hình dựa vào Nho giáo, nhưng vẫn có nét riêng của Đại Việt (làng xã, ngụ binh ư nông).
- Năm 1945 là bước ngoặt chuyển từ quân chủ sang dân chủ cộng hoà.
Suy nghĩ
- Vì sao Lê Thánh Tông bỏ chức tể tướng?
- Chế độ Thái thượng hoàng có tác dụng gì?
- Điểm mới của nhà nước năm 1945 so với phong kiến?